ΠΡΟΣΦΑΤΟ ΑΡΘΡΟ
ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΟΙ ΜΟΧΛΟΙ ΠΙΕΣΗΣ
του Σοφιανού Κυριακίδη*
Το τελευταίο διάστημα, φαίνεται πώς αρχίζουμε να αντιλαμβανόμαστε σαν κοινωνία, ότι οι αντιδράσεις για τα αιολικά πάρκα ήταν όντως υπερβολικές και υποστηρίζονταν από αβάσιμα ως επί το πλείστον επιχειρήματα. Τί να φταίει άραγε για τη επικράτηση των εν λόγω αντιδράσεων οι οποίες σε συνδυασμό με την έλλειψη αποφασιστικής ενεργειακής πολιτικής, αναχαίτισαν την ανάπτυξη των αιολικών πάρκων;
Είναι γεγονός ότι φτάνουμε στο τέλος της προθεσμίας μας για τη εκπλήρωση του στόχου που μας έθεσε η ΕΕ για τη παραγωγή του 6% ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές μέχρι το 2010. Με άλλα λόγια, εν έτει 2008 το ποσοστό ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από ανανεώσιμες πηγές είναι σχεδόν μηδαμινό. Θα ήταν περιττό να αναφέρουμε ότι τα τέλη για τη μη συμμόρφωση και την υπέρβαση στις οριοθετημένες για τον τόπο μας τιμές του διοξειδίου του άνθρακα, θα το πληρώσει ο Κύπριος καταναλωτής. Ας μην εστιαστούμε όμως για το ποιος θα την πληρώσει αλλά το γιατί θα την πληρώσει. Πέραν από τις ευθύνες των εκάστοτε κυβερνήσεων, κομμάτων, βουλευτών, αν επιχειρηθεί να καταλογιστεί ευθύνη μόνο σε αυτούς, τότε ίσως να χαθεί το νόημα και να οδηγηθούμε σε παρόμοια λάθη στο μέλλον.
Φταίνε οι τοπικές κοινότητες που αντέδρασαν; Τις προάλλες διατυπώθηκε δημόσια ότι υπήρχε παραπληροφόρηση για το θέμα των αιολικών πάρκων η οποία οδήγησε στη δαιμονοποίηση της εν λόγω τεχνολογίας. Πολλά ειπώθηκαν για το τι φοβόντουσαν οι κοινότητες πέραν από την αγάπη τους για την πλάση, για αυτό δεν κρίνεται σκόπιμο να αναλυθεί εις βάθος αυτή η πλευρά. Εκείνο όμως που έπρεπε να μας ανησυχήσει είναι το γεγονός ότι η εν λόγω «παραπληροφόρηση» βρήκε πρόσφορο έδαφος στο μυαλό μιας σεβαστής μερίδας της Κυπριακής κοινωνίας.
Αυτό οφείλεται στην υφιστάμενη κατάσταση όσον αφορά την επιστημονικά τεκμηριωμένη περιβαλλοντική πληροφόρηση. Θεωρητικά μιλώντας, στην Κύπρο θα έπρεπε να υπήρχαν μοχλοί άσκησης ισχυρής πίεσης όσον αφορά τη προώθηση μιας ολοκληρωμένης περιβαλλοντικής πολιτικής εφόσον το θέμα περιβάλλον αντιπροσωπεύεται τόσο στη Βουλή όσο και στην δημόσια υπηρεσία αλλά και μέσα στην Κοινωνία των Πολιτών. Μπορεί οι εν λόγω μοχλοί να υφίστανται αλλά κάθε άλλο παρά ισχυροί είναι. Οι Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) είτε είναι περιβαλλοντικές είτε ενσωματώνουν το περιβάλλον στις δραστηριότητές τους, είναι υποστελεχωμένες σε επιστημονικό προσωπικό. Αυτό οφείλεται κυρίως λόγω της έλλειψης πόρων, αλλά και την έλλειψη πρωτοβουλίας από εθελοντές με αποτέλεσμα να μην μπορούν να προβούν σε εκ βάθος έρευνα για να τεκμηριώσουν ξεκάθαρα τα λεγόμενα τους.
Ανεπάρκεια επίσης, παρουσιάζεται και στην Βουλή των Αντιπροσώπων όχι από επιστημονικό προσωπικό, αλλά από βουλευτές οι οποίοι να υποστηρίζουν θερμά τον παράγοντα περιβάλλον στη διαδικασία λήψης αποφάσεων του Σώματος. Ένας Φορέας Περιβάλλοντος του οποίου να ηγείται ο Επίτροπος Περιβάλλοντος θα μπορούσε να είναι ένας ιδιαίτερα αποτελεσματικός μοχλός άσκησης πίεσης. Ο θεσμός του Επιτρόπου Περιβάλλοντος έχει δείξει ότι τα κατάλληλα άτομα στις κατάλληλες θέσεις μπορούν να κάνουν την διαφορά όσον αφορά την προώθηση μιας ορθολογιστικής περιβαλλοντικής πολιτικής σε παγκύπριο επίπεδο με ότι αυτό εμπερικλείει.
Εάν οι προαναφερθέντες μοχλοί πίεσης ήταν σωστά στελεχωμένοι, ίσως τώρα τα πράγματα να ήταν διαφορετικά όσον αφορά τις υποχρεώσεις μας προς την ΕΕ για το θέμα της εκπομπής θερμοκηπιακών αερίων. Ας μην ξεχνάμε ότι το «αιολικό πρόβλημα» είναι απλά ένα από τα πιο εμφανή παραδείγματα. Οι περιβαλλοντικές προκλήσεις που διακρίνονται στον ορίζοντα είναι αρκετές.
Τέλος, είναι στο χέρι του καθενός από εμάς να συμβάλει στην αντιμετώπιση των εν λόγω προκλήσεων. Αυτό μπορεί να το πετύχει είτε με τη συμμετοχή του σε ΜΚΟ, είτε με τη ψήφο του, είτε απλά με την έκφραση της άποψης του σε τοπικό επίπεδο. Είτε το θέλουμε είτε όχι, ο λογαριασμός κατανάλωσης του ηλεκτρικού ρεύματος, ειδικά από το 2010, θα είναι τόσο αυξημένος ώστε να μας υπενθυμίζει ποιος πάντα θα την πληρώνει για την εκπομπή επιπλέον θερμοκηπιακών ρύπων.
* Υπεύθυνος Περιβάλλοντος, “ΙΣΧΥΣ”
